Door Antoine Printz
Militaire spanningen in het Midden-Oosten, gekenmerkt door de dodelijke bombardementen in Iran in de afgelopen dagen, roepen opnieuw vragen op over de energiemarkten. Na enkele dagen van stijgende benzineprijzen vragen veel consumenten zich af: moeten ze overstappen op een vaste prijs om zich te beschermen tegen mogelijke pieken? In dit stadium blijft de omvang van de gevolgen onzeker: alles zal afhangen van de duur en intensiteit van het conflict.
Geopolitieke spanningen hebben snel invloed op de energiemarkten. De bombardementen op Iran en het risico op een uitbreiding van het conflict in het Midden-Oosten hebben de afgelopen dagen geleid tot een stijging van de gasprijzen op de groothandelsmarkten. Voor consumenten roepen deze bewegingen een herinnering op die nog steeds recent is: die van de energiecrisis (of in ieder geval de piek begin 2022). En dus rijst opnieuw de dringende vraag: moeten we bang zijn voor een nieuwe stijging van de energieprijzen en bovenal, is het tijd om ons contract veilig te stellen?
De gasprijzen zijn scherp gestegen, te midden van spanningen in het Midden-Oosten die zorgen kunnen wekken voor de wereldwijde aanvoer. Hoewel Iran geen directe gasleverancier aan Europa is, zou een verlenging van het conflict de energiestromen in de regio kunnen verstoren en de marktzenuwen vergroten. En de effecten zijn nu al voelbaar. Eerder deze week steeg de gasprijs op de Nederlandse TTF — de benchmarkindex voor Europa — tot €60 per MWh, een drempel die sinds 2023 niet meer was bereikt. Tegelijkertijd volgen de olieprijzen dezelfde opwaartse trend.
De afgelopen dagen hebben de markten gereageerd op de onzekere situatie in het Midden-Oosten. Prijzen reageren vaak zeer snel op geopolitieke spanningen, soms zelfs voordat hun concrete gevolgen voor het aanbod duidelijk zijn vastgesteld. Verwachtingen spelen hier een centrale rol: alleen al het vooruitzicht van een verstoring in energiestromen is genoeg om marktvolatiliteit aan te wakkeren. Deze onzekerheid wordt al gevoeld door sommige leveranciers. In de pagina's van L'Écho beschreef Maxime Sonkes, CEO van Comparateur-Energie, de huidige sfeer als volgt: "We zijn een periode van sterke onzekerheid binnengegaan. (…) Al maandagochtend voelde ik veel zenuwen bij sommige leveranciers. De een vroeg me te stoppen met het commercialiseren van zijn vaste contracten, een ander om te stoppen met het promoten ervan.[1] »"Deze signalen weerspiegelen de voorzichtigheid die momenteel heerst in de sector, aangezien leveranciers zich ook willen beschermen tegen markten die volatieler zijn geworden.
In deze context komt de vraag naar de keuze tussen een contract met vaste prijs en een contract met variabele prijs naar voren. Variabele aanbiedingen volgen marktontwikkelingen en kunnen daardoor snel reageren bij een prijsstijging - wetende dat als dit tijdelijk was, de jaarlijkse rekening minder beïnvloed zou kunnen worden. Omgekeerd stelt een vast contract je in staat een tarief vast te leggen voor een specifieke periode, tegen de prijs van een prijs die meestal iets hoger is aan het begin. Vandaag de dag blijft de kloof aanzienlijk: gemiddeld is een variabel contract ongeveer 25% goedkoper dan een vast contract voor gas en ongeveer 6% goedkoper voor elektriciteit[2].
Voor huishoudens is de keuze dus een keuze tussen een prijs die momenteel lager maar onzekerder is, en een hogere prijs, maar meer zekerheid biedt bij marktfluctuaties.
[1] https://www.lecho.be/monargent/energie/l-envolee-du-prix-du-gaz-met-les-contrats-fixes-sous-pression/10650972.html
[2] https://www.lecho.be/monargent/energie/l-envolee-du-prix-du-gaz-met-les-contrats-fixes-sous-pression/10650972.html
