Tariefmethodologie 2025-2029

In december 2023 heeft de Brusselse regelgevende instantie voor elektriciteit, gas en water (BRUGEL) een nieuwe prijsmethodologie voorgesteld die van toepassing is op de beheerder van de elektriciteits- en aardgasdistributienetten van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest (Sibelga) voor de periode 2025-2029. Dit werd ontwikkeld in overleg met Sibelga en is onderwerp van publieke consultatie tussen 13/12/2023 en 31/01/2024.

De voorgestelde wijzigingen voor de periode 2025-2029 hebben hoofdzakelijk betrekking op de tariefstructuur voor de elektrische distributie lage spanning[1]. Ze zouden pas in werking treden na een overgangsperiode van drie jaar, vanaf 11 Januari 2028.

BRUGEL brengt grotendeels het idee naar voren dat deze nieuwe methodologie zal bijdragen aan een grotere “integratie” van energieconsumenten “in de huidige energietransitie, via aangepaste en stimulerende prijzen”. De geest van de hervorming van de tariefstructuur is gebaseerd op het idee dat de prijsstelling van het distributienetwerk een stimuleringstraject vormt dat het mogelijk maakt om het elektriciteitsverbruik te herleiden van piekperioden naar perioden waarin het netwerk minder belast is, en daardoor de vraag naar op koolstof gebaseerde productie van deze energie verminderen.

Pronkstuk: de slimme meter

Deze incentive pricing, die BRUGEL “advanced pricing” noemt, zal voor deze doeleinden alleen effectief werken als dit ten koste gaat van de installatie van een “voldoende aantal slimme meters” in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Om de Brusselaars aan te moedigen hun traditionele meter te vervangen door een slimme meter, stelt BRUGEL de invoering van een verschil in behandeling voor bepaalde niet-periodieke tarieven voor[2] afhankelijk van het type meter. Zo zullen bepaalde technische of administratieve diensten die door de netwerkbeheerder worden uitgevoerd, goedkoper zijn wanneer ze gekoppeld zijn aan slimme meters. BRUGEL rechtvaardigt dit verschil op basis van het feit enerzijds dat deze “meters verschillende functionaliteiten hebben waardoor Sibelga bepaalde kosten kan besparen”, en anderzijds op het feit dat deze verschillen “gerechtvaardigd zouden worden door de noodzaak om de energietransitie (het feit dat bepaalde diensten goedkoper zijn kan bepaalde klanten ertoe aanzetten bijvoorbeeld hun slimme meter aan te vragen)”[3].

Momenteel is de “grootschalige inzet van slimme meters[4]» is nog maar net begonnen in het Brussels Gewest, aangezien het pas in oktober 2023 van start ging, en waarschijnlijk te maken krijgt met veel tegenzin van de Brusselaars (weigering om zich te vestigen, weigering om toestemming te geven voor de communicatie van gegevens). Daarom stelt BRUGEL een overgangsperiode van 3 jaar (2025-2026-2027) vóór de invoering van de nieuwe tariefstructuur voor. Voor gebruikers met een slimme meter geldt daarom een geavanceerde beprijzing vanaf 11 Januari 2028. Het betreft alleen het onderdeel ‘gebruik en beheer van het netwerk’ en vereist toestemming van de gebruiker voor de communicatie van gegevens. Voor de overige gebruikers (conventionele meters, ontbreken van toestemming om gegevens door te geven) blijft de tariefstructuur dezelfde, behalve dat weekends en feestdagen niet langer als daluren worden meegeteld in het kader van het tweeuurtarief.

Geavanceerde prijzen

De veranderingen in de tariefstructuur die worden veroorzaakt door de overgang naar geavanceerde prijsstelling hebben alleen betrekking op de component “gebruik en beheer van het distributienetwerk”. Dit laatste wordt opgesplitst in capaciteitsbeprijzing (beschikbaar gesteld vermogen, zonder koppeling aan feitelijk verbruik) en proportionele beprijzing (gekoppeld aan verbruik). Voor gebruikers die nog over een traditionele meter beschikken of die geweigerd hebben gegevens door te geven, gelden de standaardprijzen: “capaciteitsprijzen op basis van het beschikbaar gestelde vermogen en een tarief dat evenredig is aan het verbruik[5]". We kunnen ervan uitgaan dat deze standaardprijs gebaseerd zal zijn op de beschikbaar gestelde stroom, die ongetwijfeld hoger is dan de stroom die feitelijk wordt gebruikt, wat een penaliserende financiële last vormt.

Bij geavanceerde tarifering wordt het capaciteitsdeel berekend op basis van het maximale vermogen van de stroomonderbreker die aan de slimme meter is gekoppeld. Dit maximale vermogen wordt door de gebruiker gekozen en op afstand, via de meter, door de netwerkbeheerder geconfigureerd. Hoe hoger het maximaal onderschreven vermogen, hoe hoger de capaciteitsprijs. We kunnen daarom in deze prijsverandering een wens zien om de beperking van het onderschreven vermogen aan te moedigen.

Het proportionele deel wordt berekend op basis van een tarief verdeeld over drie tijdslots: nachttarief, dagtarief en piektarief. De positionering en prijzen van de tariefreeksen staan nog niet echt vast. Toch staat vast dat het nachttarief goedkoper zal zijn dan het dagtarief, dat zelf ook goedkoper is dan het piektarief. Zolang hij het “gewenste deugdzame gedrag” aanneemt, zou de gebruiker “winst moeten genereren vergeleken met het twee-uurtarief”[6] en meedoen aan de energietransitie – dit is in ieder geval de geest van de nieuwe methodiek. Het verbruik moet dus worden verlegd van piekperioden naar meer dalperioden, waardoor er minder eisen worden gesteld aan de op koolstof gebaseerde elektriciteitsproductie.

De keuze voor het stimuleringstraject?

We kunnen echter enkele bedenkingen of vragen uiten over deze keuzes voor wijziging van de tariefstructuur, hun efficiëntie in termen van de verklaarde doelstellingen en hun gevolgen waarmee de toezichthouder geen rekening houdt.

Een eerste algemene vraag rijst: is de keuze voor een prijsprikkel in staat om de doelstellingen op het gebied van de transformatie van het consumptiegebruik, en dus de energietransitie, te verwezenlijken? We kunnen ons allereerst afvragen in hoeverre een dergelijke hervorming binnen een horizon van drie jaar operationeel zou kunnen zijn, aangezien deze gebaseerd is op de installatie van een groot aantal slimme meters in Brussel, en op de toestemming van gebruikers en gebruikers om hun gegevens te delen. gegevens. Als gevolg hiervan berust de mogelijkheid van een significante transformatie van het gebruik al op deze voorwaarde, waarvan de realisatie binnen deze termijn redelijkerwijs kan worden betwijfeld. 

Als we ervan uitgaan dat een aanzienlijk deel van de Brusselse bevolking zichzelf uitrust met een slimme meter en instemt met het delen van de gegevens ervan, is het niettemin niet zeker dat dit zal leiden tot een echte verschuiving in de consumptiepraktijken. De sociologie van sociale praktijken heeft de problemen benadrukt die verband houden met de wijziging van gebruik en gewoonten. Een sociale praktijk (in dit geval een energieverbruikend gebruik) is nooit gekoppeld aan de wil van de persoon. Het ‘deugdzame gebruiksgedrag’ dat binnen het raamwerk van deze nieuwe prijsmethodologie wordt verwacht, schuilt dus niet alleen in de keuze mensen. Een sociale praktijk ontvouwt zich in het hart van verschillende dimensies: kennis en routines, materiële dimensies, persoonlijke gevoeligheden en geïnstitutionaliseerde procedures.[7]. Het elektriciteitsverbruik is dus nooit een op zichzelf staande actie, en daarom flexibel of uitstelbaar, maar het is ingebed in de levensvormen, dat wil zeggen dat het wortelt in een technische infrastructuur, in een staat van bebouwing, in een sociale organisatie van tijden en tijden. bestaansritmes, in de schenkingen van financiële middelen en vaardigheden – in manieren van leven, kortom, die nooit uitsluitend afhankelijk zijn van de beslissing van mensen.

Daarom brengt de keuze voor een prijsprikkel, omdat deze de gebruiker als één economische actor beschouwt, grote risico's met zich mee in termen van sociale rechtvaardigheid. Het uitstellen van gebruik is afhankelijk van de beschikbaarheid van elektrische apparaten en intelligente apparatuur, technische vaardigheden en voldoende informatievoorziening[8]. We kunnen een aanzienlijk verlies vrezen voor de mensen die het minst in staat zijn hun elektriciteitsverbruik te herstructureren volgens de nieuwe netwerkprijsschaal, degenen voor wie de elasticiteit van de elektriciteitsvraag het laagst is in verhouding tot het prijssignaal. kiezen om tussen 23.00 uur en 06.00 uur de accu van je elektrische auto op te laden, is het veel meer kiezen om jezelf te verwarmen tussen 23.00 uur en 06.00 uur, of om te koken, de was te doen, etc. We weten dat juist onder de groepen die toch al het meest precair zijn, de kans het grootst is dat zij een niet-flexibele levensstijl hebben of dat zij de slechtst geïsoleerde woningen hebben. Op dezelfde manier vinden we binnen deze populaties mensen met een geletterdheid minder op dit gebied (niet-sprekende mensen, digitale kloof, lager opleidingsniveau), en zijn niet bepaald uitgerust om “deugdzaam gedrag” aan te nemen dat het mogelijk maakt om de “winst” te behalen die beloofd wordt door de nieuwe prijsmethodologie. We kunnen dan vrezen dat deze hervorming, onder het mom van het initiëren van de transformatie van praktijken en gebruiken, de sociale ongelijkheid zal versterken voor mensen die niet de macht, het vermogen of het vermogen hebben om op prijsprikkels te reageren.


[1] De tariefstructuur voor gas zou ongewijzigd blijven ten opzichte van de periode 2020-2024, evenals die voor elektriciteitsdistributie op midden- of laagspanning boven 56 kVA.

[2] Er wordt onderscheid gemaakt tussen niet-periodieke tarieven en periodieke tarieven. De eerste duiden alle prijzen aan die gekoppeld zijn aan de aansluiting op het distributienet en aan de technische of administratieve diensten uitgevoerd door de netbeheerder. Periodieke tarieven omvatten: tarieven gekoppeld aan het gebruik en beheer van het netwerk, tarieven gekoppeld aan meet- en meetactiviteiten, tarieven gekoppeld aan openbaredienstverplichtingen, tarieven gekoppeld aan transport en tarieven gekoppeld aan de financiering van bepaalde overbelastingen. 

[3] BRUGEL, “Tariefmethodologie van toepassing op de elektriciteits- en gasdistributienetbeheerder actief in het Brussels Gewest voor de periode 2025-2029”, p. 13. Online: https://www.brugel.brussels/publication/document/decisions/2023/fr/DECISION-252-Methodologie-tarifaire-2025-2029-partie-2.pdf

[4] Sibelga, “Wie heeft recht op de slimme meter? ", online : https://www.sibelga.be/fr/raccordements-compteurs/compteurs-intelligents/qui-a-droit-au-compteur-intelligent-

[5] BRUGEL, “Samenvattende nota: Tariefmethodologie 2025-2029 — deel 2”, p.2. Online : https://www.brugel.brussels/publication/document/notype/2023/fr/Note-synthetique-Partie2-methodologie-Structure-tarifaire.pdf

[6] Brugel, “Over de consultatieprocedure met betrekking tot de ontwerpen van prijsmethodologieën die van toepassing zijn door de Brusselse netbeheerder voor elektriciteits- en gasdistributie voor de periode 2025-2029”

[7] Voor een goed voorbeeld van dit analytische raamwerk toegepast op de kwestie van woningverwarming lezen we: https://www.slowheat.org/post/qu-est-ce-qu-une-pratique-sens-commun-th%C3%A9ories-et-applications-empiriques

[8] We kunnen er echter van uitgaan dat de invoering van een drie-uurtarief deze vragen nog complexer zal maken.

Deel dit artikel

Meer artikels

2024-02-29_ClientProtégé-TarifSocial-2023
2024-02-22_Coupures-2023

Hulpmiddelen

Infor GasElek biedt u verschillende tools

Doorgaan naar artikel